محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1798
مرآة البلدان ( فارسى )
ثامنا اگر از بابت بشريت اختلافى فى ما بين حاكم و رئيس نظام به وقوع برسد اين اختلاف را به هيچوجه اسباب نقاضت و عداوت فى ما بين خودشان قرار نداده در كمال ادب و انسانيت و معقوليت با يكديگر رفتار كرده مايهء اختلاف را به رؤسا و مرجعهاى خود نوشته هر قسم حكم رسيد رفع اختلاف نمايند . تاسعا اگر امرى فى ما بين اهل نظام و قشونى با اهل ولايت و رعيت اختلاف و محاجه واقع شود حاكم و رئيس نظام متفقا و مشتركا بايد رسيدگى و غوررسى نموده احقاق حق كنند . عاشرا چنانكه در فصل پنجم و ششم ذكر شده و تأكيد در ايصال وجوه متعلقه به قشون گرديده است اين فقره هم واضح و بديهى است مالياتى كه افراد و صاحبمنصب نظامى بايد در جزء ماليات كل ولايات به حاكم بدهد به قدرى كه تعلق به آنها دارد حاكم بايد به رئيس نظام محل داده و تتمهء وجه متعلقه به قشون را مطابق مدلول و مندرجات در فصل پنجم و ششم كارسازى دارد » . ميرزا سنگلاخ كه تقريبا يك صد و ده سال عمر كرده شب جمعه هفدهم صفر در تبريز داعى حق را لبيك اجابت گفت . عيد مولود مسعود اعليحضرت شاهنشاهى دام ملكه را جناب اشرف - امجد سپهسالار اعظم به اعلى درجهء كمال باشكوه و زينتى تمام گرفتند . در تمام بلاد ممالك محروسه نيز اين عيد سعيد با تشريفات كامله گرفته شد . بعضى استخوانهاى ماموت « 1 » را در اصفهان ميرزا تقى خان - حكيمباشى حضرت اجل اعظم شاهنشاهزادهء و الا ظل السلطان حكمران اصفهان و مضافات انكشاف كرده است . روز شانزدهم صفر در شكارگاه جاجرود پلنگى عظيم الجثه شكار شست مبارك شد . روز سهشنبه چهارم شهر ربيعالاول بعد از نه ساعت و بيست و هفت دقيقه و سى و شش ثانيه به حساب زيج جديد فرنگى از روز گذشته ، نير اعظم از
--> ( 1 ) - ماموت حيوانى است كه قبل از طوفان اخرى در كرهء ارض وجود داشته شبيه به فيل ولى بزرگتر اما بعد از طوفان ديگر ازين جنس حيوان وجود نيافته است ( ا ع ) .